W Lublinie podpisano deklarację „Lubelskie przeciw depresji”. Pod dokumentem podpisy złożyli marszałek województwa lubelskiego Jarosław Stawiarski oraz 24 samorządowców z regionu. Spotkanie poświęcono przeciwdziałaniu depresji i poprawie dostępu do pomocy psychologicznej oraz psychiatrycznej. Rozmawiano też o uruchomionym właśnie Regionalnym Centrum Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży.
Podpisanie deklaracji odbyło się 15 października podczas konferencji w Lubelskim Centrum Konferencyjnym. Wśród sygnatariuszy znaleźli się przedstawiciele władz miast na prawach powiatu oraz 20 starostów z województwa lubelskiego. Dokument podpisał również marszałek Jarosław Stawiarski.
„Lubelskie przeciw depresji” to część ogólnopolskiej inicjatywy „Regiony przeciw depresji”, prowadzonej przez Komisję Europejską, Alians Przeciw Depresji i samorządy. Jej celem jest rozwijanie współpracy na rzecz przeciwdziałania depresji oraz wspierania osób zmagających się z chorobą.
Podczas spotkania marszałek Jarosław Stawiarski mówił o potrzebie lepszego dostępu do specjalistów, szczególnie dla dzieci i młodzieży. Zwrócił też uwagę na rolę współpracy samorządów, szkół, placówek medycznych i instytucji pomocy społecznej.
Pomoc psychologiczna i psychiatryczna musi być na wyciągnięcie ręki.
Tak marszałek podsumował jeden z celów rozwijanej w regionie opieki psychiatrycznej. Wskazał przy tym na Regionalne Centrum Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży, które ma zapewniać wsparcie w różnych częściach województwa.
Według analiz Narodowego Funduszu Zdrowia i Głównego Urzędu Statystycznego, przytoczonych podczas konferencji, depresję rozpoznano u 2,8 proc. mieszkańców województwa lubelskiego. To jeden z najwyższych wskaźników w kraju. Podobny odsetek odnotowano w województwie kujawsko-pomorskim.
Choroba dotyka również dzieci i nastolatków. Może objawiać się długotrwałym obniżeniem nastroju, utratą zainteresowań, przewlekłym zmęczeniem czy trudnościami z pamięcią i koncentracją. W cięższych przypadkach mogą pojawić się także myśli samobójcze.
Podczas konferencji rozmawiano między innymi o wcześniejszym rozpoznawaniu problemów, profilaktyce i zapewnianiu pomocy osobom doświadczającym kryzysów psychicznych.
Jednym z głównych tematów spotkania było Regionalne Centrum Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży, uruchomione 11 października 2026 roku. Sieć tworzą placówki w Lublinie, Chełmie, Cholewiance, Radecznicy i Suchowoli.
W Lublinie powstało centrum zdrowia psychicznego wraz z Regionalnym Centrum Koordynacji i całodobową infolinią. W Chełmie przebudowano pomieszczenia szpitala wojewódzkiego, a w Cholewiance przeprowadzono termomodernizację dwóch budynków i utworzono hostel.
Do wszystkich pięciu lokalizacji zakupiono specjalistyczny sprzęt. Zaplanowano również szkolenia pracowników oraz rozwój sieci ośrodków pomocy współpracujących ze szkołami.
Opieka ma być oparta na współpracy specjalistów z rodzinami młodych pacjentów, placówkami oświatowymi i instytucjami pomocy społecznej. Chodzi o ułatwienie dostępu do wsparcia psychologicznego i psychiatrycznego bliżej miejsca zamieszkania.
Rozwój Regionalnego Centrum Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży obejmuje cztery powiązane projekty o łącznej wartości przekraczającej 101 mln zł.
Największa część finansowania, ponad 84 mln zł, pochodzi z Funduszy Europejskich. Ponad 5,7 mln zł zapewnia budżet państwa, a przeszło 11 mln zł pochodzi z budżetu województwa lubelskiego.
Projekty są realizowane w ramach programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021–2027. Obejmują rozwój placówek, zakup wyposażenia, szkolenia kadry oraz organizację pomocy dla młodych pacjentów.
Według szacunków z nowej i przebudowanej infrastruktury ma docelowo korzystać około 12,5 tys. dzieci i młodych osób rocznie.
Podczas konferencji odbyły się także dwie dyskusje z udziałem psychiatrów, psychologów, przedstawicieli uczelni, pomocy społecznej i organizacji pozarządowych.
Pierwsza dotyczyła opieki psychiatrycznej nad dziećmi i młodzieżą, szczególnie współpracy specjalistów ze szkołami i rodzinami. Rozmawiano o możliwościach nowego centrum oraz trudnościach związanych z organizacją pomocy w regionie.
Druga poświęcona była depresji, jej profilaktyce, wczesnemu rozpoznawaniu i wsparciu osób doświadczających kryzysów psychicznych. Poruszono również temat lokalnych Aliansów Przeciw Depresji, czyli sieci osób, instytucji i organizacji współpracujących na rzecz zdrowia psychicznego mieszkańców.
Konferencję zorganizowały Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce oraz Parlamentu Europejskiego we współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Lubelskiego i Szpitalem Neuropsychiatrycznym im. prof. Mieczysława Kaczyńskiego w Lublinie.