W Lublinie odbyło się spotkanie poświęcone inwestycjom na obszarach wiejskich oraz działaniom scaleniowym, które mają istotny wpływ na rozwój rolnictwa w województwie lubelskim. W jego trakcie wicemarszałek Marek Wojciechowski ogłosił przyznanie dodatkowych 3,3 mln euro na dokończenie działań związanych ze scalaniem gruntów. Środki zasilą budżety trzech powiatów: bialskiego, chełmskiego i lubartowskiego.

Dofinansowanie z PROW na dokończenie inwestycji scaleniowych

Przyznane 3,3 mln euro pochodzą z dodatkowej puli Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020. Fundusze zostaną przeznaczone na kontynuację i zakończenie prac zagospodarowania poscaleniowego w powiatach, które z uwagi na rosnące koszty robót budowlanych napotkały trudności w realizacji zadań. Wsparcie trafi bezpośrednio do samorządów, które odpowiadają za wykonanie inwestycji – starostowie realizują je jako zadania z zakresu administracji rządowej.

Jak podkreślił wicemarszałek Marek Wojciechowski, zakończenie prac zagospodarowania poscaleniowego umożliwi pełne rozliczenie i zamknięcie całych operacji scaleniowych, co w praktyce oznacza lepsze warunki dla mieszkańców wsi, rolników i lokalnych przedsiębiorców.

Efekty scaleń gruntów – infrastruktura, dostępność i gospodarowanie

Scalenie gruntów to proces, który zmienia strukturę przestrzenną gospodarstw rolnych i leśnych, prowadząc do zmniejszenia liczby działek w jednym gospodarstwie i zwiększenia ich powierzchni. W praktyce oznacza to poprawę funkcjonalności gruntów oraz łatwiejszy dostęp do nich. Przykładowo, w powiecie chełmskim po zakończeniu scaleń powierzchnia przeciętnej działki wzrosła z 0,6 ha do ponad 1,5 ha, a liczba działek przypadających na jedno gospodarstwo zmniejszyła się średnio z 8 do 3. W powiecie bialskim zrealizowano ponad 70 km nowych dróg, a w lubartowskim usprawniono odwodnienie ponad 1200 ha gruntów poprzez budowę i modernizację rowów melioracyjnych. Takie działania zwiększają efektywność gospodarowania i ograniczają straty wynikające z utrudnionego dojazdu, nadmiaru działek czy problemów z gospodarką wodną. W województwie lubelskim scaleniom towarzyszy budowa i modernizacja infrastruktury drogowej oraz działania wpływające na regulację stosunków wodnych. Przykładowo, w ostatnich latach powstało ponad 126 km nowych dróg dojazdowych oraz przebudowano ponad 153 km istniejących tras transportu rolnego. Tego typu inwestycje nie tylko ułatwiają codzienną pracę rolników, ale także zwiększają wartość użytkową i inwestycyjną gruntów.

Lubelskie liderem pod względem powierzchni gruntów objętych scaleniami

W ramach PROW 2014–2020 w województwie lubelskim scalono ponad 45 tysięcy hektarów gruntów – to najwyższy wynik w skali kraju. Liderem pozostaje powiat chełmski, gdzie zmodernizowano strukturę ponad 15 tysięcy hektarów. Wysokie wskaźniki dotyczą także powiatów: włodawskiego (ponad 8 tys. ha), łęczyńskiego (prawie 6 tys. ha) i lubartowskiego (ok. 4,5 tys. ha). Proces scaleniowy realizowano również w powiatach bialskim, parczewskim, tomaszowskim, hrubieszowskim i zamojskim.

15 mln euro z nowej perspektywy na scalanie gruntów w Lubelskiem

W ramach nowej perspektywy finansowej województwo lubelskie ma do dyspozycji niemal 15 mln euro (ponad 114 mln zł) na realizację kolejnych projektów scaleniowych. Już w pierwszym tegorocznym naborze wpłynęło 7 wniosków o łącznej wartości ponad 44 mln zł, obejmujących powierzchnię blisko 10 tys. hektarów. W celu pełnego wykorzystania środków i realizacji Planu Prac Scaleniowych na lata 2024–2027 zapowiedziano ogłoszenie kolejnego naboru jeszcze w tym roku.

Scalenie gruntów to działanie długofalowe, które wspiera rozwój obszarów wiejskich w sposób zrównoważony – łączy interesy rolników z potrzebami ochrony środowiska i infrastruktury publicznej. Dzięki racjonalnemu zagospodarowaniu przestrzennemu rolnicy zyskują łatwiejszy dostęp do swoich działek, a samorządy mogą skuteczniej planować rozwój lokalnej infrastruktury drogowej i melioracyjnej. Uporządkowanie układu działek i poprawa sieci transportowej nie tylko zwiększają efektywność gospodarstw, ale również stwarzają warunki do wprowadzenia nowoczesnych technologii, lepszego wykorzystania ziemi i poprawy jakości życia mieszkańców wsi.