Noc z wtorku 12 sierpnia na środę 13 sierpnia 2025 roku przyniesie w całym kraju maksimum roju Perseidów, znanych jako „łzy św. Wawrzyńca”. Około godziny 22:00 czasu polskiego rozpocznie się kulminacja zjawiska. Księżyc oświetlony w 84% pojawi się na niebie od 21:00 do świtu, ograniczając widoczność słabszych meteorów. W miejscach pozbawionych sztucznego światła wciąż będzie można zobaczyć około 30–40 meteorów na godzinę, a w najlepszych warunkach nawet 100–120.

Gdy Perseidy wchodzą w swój taniec — maksimum noc spadających gwiazd

Perseidy są aktywne co roku, zwykle od 17 lipca do 24 sierpnia. Praktyczne obserwacje można zacząć już od niedzieli 10 sierpnia, lecz to noc z 12 na 13 sierpnia wyznacza punkt kulminacyjny. O godzinie 22:00 warto być już na miejscu obserwacji. Przy braku światła Księżyca i zanieczyszczenia świetlnego można widzieć ponad sto meteorów na godzinę; w 2025 roku jasna tarcza Księżyca ograniczy jednak widoczność.

Ślad po komecie — skąd biorą się spadające gwiazdy z roju Perseidów

Perseidy powstają z drobin materii pozostawionych przez kometę 109P/Swift-Tuttle. Cząstki wchodzą w ziemską atmosferę z prędkością do 72 km/s. Na wysokości setek kilometrów nagrzewają się i spalają, tworząc jasne smugi. Najjaśniejsze, bardzo efektowne przejścia klasyfikuje się jako bolidy; ich ślady bywają widoczne przez kilka sekund.

Co za pełnia! Jak Księżyc wpłynie na noc Perseidów

Choć pełnia miała miejsce 9 sierpnia, to jednak podczas maksimum Księżyc wciąż będzie intensywnie świecić. Jego blask zwiększy jasność tła nieba i sprawi, że słabsze meteory zaczną ginąć. W miastach słabe meteory mogą być niewidoczne, a na wsi czy w górach — wciąż możliwe będzie uchwycenie wielu zjawisk. W 1990 roku Perseidy osiągnęły rekord około 500 meteorów na godzinę.

Gdzie szukać najlepszych miejsc na obserwacje spadających gwiazd

Najlepsze efekty osiągniesz z dala od lamp ulicznych i centrum miast. Polecane miejsca to otwarte pola, obszary Roztocza, doliny rzeczne oraz tereny wiejskie. Znajdź wygodne leże z szerokim widokiem na niebo i ustaw się tak, by objąć wzrokiem jak największy fragment nieboskłonu. Patrz nieco obok gwiazdozbioru Perseusza — meteory będą pojawiać się po całym firmamencie.

Noc Perseidów bez teleskopu — jak cieszyć się obserwacją

Do obserwacji nie potrzeba sprzętu optycznego. Weź koc lub leżak, ciepłe ubranie i cierpliwość. Pozwól oczom przyzwyczaić się do ciemności przez co najmniej 20–30 minut. Unikaj patrzenia przez lornetkę lub teleskop — zawężają pole widzenia. Bezchmurne niebo i odległość od zanieczyszczenia świetlnego zwiększają liczbę widocznych meteorów.

Poranna koniunkcja Wenus i Jowisza przed nocą spadających gwiazd

We wtorek 12 sierpnia o świcie, około godziny 4:30, nad wschodnim horyzontem dojdzie do bliskiego zbliżenia Wenus i Jowisza. Odległość między planetami wyniesie około 0,9 stopnia — porównywalnie z szerokością dwóch tarcz Księżyca obok siebie. Takie zjawisko w porannym niebie zdarza się rzadko i będzie widoczne gołym okiem przy przejrzystym powietrzu.

Sierpień pełen meteorów — Perseidy i ich towarzysze

W sierpniu aktywne są także inne roje: Południowe delta Akwarydy (maksimum 31 lipca), Alfa Kaprikornidy (maksimum 31 lipca), Eta Erydanidy (maksimum 7 sierpnia), Kappa Cygnidy (maksimum 16 sierpnia) oraz Aurygidy (maksimum 1 września).

Jak przygotować się na noc pełną spadających gwiazd

Sprawdź prognozę pogody i wybierz miejsce z jak najmniejszym zachmurzeniem. Przyjedź wcześniej, by oczy zdążyły przyzwyczaić się do ciemności. Ubierz się ciepło i zaplanuj co najmniej godzinę obserwacji. Im dłużej patrzysz, tym większa szansa na dostrzeżenie jasnych meteorów. A może spędź romantyczną noc nad Zalewem Zemborzyckim?

Wystarczy spojrzeć w górę, by zobaczyć zjawisko obserwowane od setek lat. Noc Perseidów pozostaje jednym z najpewniej przewidywalnych wydarzeń astronomicznych sezonu i daje szansę na spektakl świetlny w wielu częściach Polski, także tu - na Lubelszczyźnie.