Pokazy, warsztaty, gry terenowe, wykłady i Lubelski Piknik Naukowy na Placu Litewskim. XXII Lubelski Festiwal Nauki odbędzie się w Lublinie od 19 do 25 września 2026 roku, a zapisy na projekty ruszą 25 czerwca o godz. 12.30.

Tegoroczna edycja odbywa się pod hasłem „Ciekawość vis vitalis nauki”. Liderem festiwalu jest Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Przez tydzień Lublin zamieni się w miejsce spotkań z nauką, technologią, sztuką, medycyną, przyrodą, historią i miejskimi tematami.

Tydzień nauki w Lublinie i piknik na Placu Litewskim

Festiwal rozpocznie się w sobotę, 19 września, uroczystym otwarciem. Dzień później, 20 września, na Placu Litewskim odbędzie się Lubelski Piknik Naukowy. Od 21 do 25 września zaplanowano projekty popularyzujące naukę z różnych dziedzin, a finał festiwalu przypadnie na piątek, 25 września.

Podczas pikniku pojawi się wykład popularnonaukowy „Przygody w skamieniałym świecie, krótka opowieść o tym, jak wykopać dinozaura”. Wygłosi go dr Grzegorz Niedźwiedzki z Uppsala University.

Zapisy startują 25 czerwca

Na liście jest już ponad 1500 projektów popularyzujących naukę, a razem z reedycjami ponad 1800 propozycji. To wykłady, warsztaty, pokazy, gry edukacyjne i naukowe, wystawy oraz wydarzenia specjalne.

Ze względu na duże zainteresowanie zgłaszanie projektów potrwa do 13 września. Nowe propozycje mają pojawiać się na stronie festiwalu na bieżąco. Zapisy na projekty ruszą 25 czerwca 2026 roku o godz. 12.30. Data nie jest przypadkowa. 25 czerwca 1903 roku Maria Curie-Skłodowska obroniła na Uniwersytecie Paryskim pracę doktorską pt. „Badanie ciał radioaktywnych”.

Znani naukowcy i popularyzatorzy na lubelskich uczelniach

W tej edycji wydarzenia specjalne po raz pierwszy odbędą się w murach wszystkich lubelskich uczelni publicznych. Wśród zaproszonych gości są m.in. prof. Jerzy Bralczyk, prof. Andrzej Dragan oraz dr Irving Leonard Finkel, angielski filolog, asyriolog i kurator British Museum.

W panelach wezmą udział m.in. prof. Włodzisław Duch oraz dr Justyna Szostek-Aksamit, stojąca na czele ministerialnego Zespołu doradczego ds. popularyzacji nauki. Rozmowy będą dotyczyć m.in. tego, jak mówić o nauce w zrozumiały sposób, jak chronić ją przed dezinformacją i jak zmniejszać bariery w dostępie do wiedzy.

Od ciekłego azotu po miejską grę z historią Lublina

UMCS zapowiada m.in. koncert „Romantycznie muzycznie – klasycznie i jazzowo”, pokaz z ciekłym azotem dla najmłodszych, zwiedzanie Muzeum Zoologicznego UMCS oraz interaktywną „Matemagię 3.0”. Podczas Lubelskiego Pikniku Naukowego premierę będzie mieć też gra terenowa „Lubelski Efekt Curie-Skłodowskiej – Miejski Kryptogram”.

Trasa gry połączy historyczne centrum Lublina z Miasteczkiem Akademickim UMCS. Na graczy czeka 10 punktów kontrolnych, zagadki i pytania związane m.in. z Bramą Krakowską, Kamienicą Muzyków, Placem Litewskim oraz kampusem uczelni.

Przyroda, żywność, AI i dźwięki na Uniwersytecie Przyrodniczym

Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie zaprosi na projekty związane z naturą, technologią żywności i światem zwierząt. Wśród propozycji są m.in. piknik „Z natury ciekawi”, spotkanie o sztucznej inteligencji w technologii żywności, wykład o zwierzętach wodnych oraz zajęcia o liofilizowanych dodatkach do żywności.

Pojawi się także projekt o dźwiękach. Uczniowie sprawdzą poziomy hałasu w pomieszczeniu i na zewnątrz, poznają działanie mierników akustycznych oraz sposoby ochrony przed uciążliwym dźwiękiem.

KUL pokaże naukę przez gry, literaturę i laboratoria

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II stawia na warsztaty i symulacje. Dzieci trafią do „Akademii Profesora K.”, gdzie poznają świat mikroorganizmów i rolę codziennych nawyków żywieniowych. W planie jest także „GRA O CŁO”, czyli symulacja morskiego handlu w XVII wieku.

Miłośnicy literatury wejdą do świata francuskiego kryminału, a osoby zainteresowane farmacją zobaczą, jak roślina może stać się inspiracją do powstania leku. Podczas pikniku pojawią się też warsztaty tworzenia zakładek z materiałów z odzysku.

Medycyna, statystyka i bezpieczeństwo w sieci

Uniwersytet Medyczny w Lublinie zaprosi najmłodszych do „Krainy Białych Kłów”, gdzie tematem będzie zdrowy uśmiech i profilaktyka stomatologiczna. W planie są też projekty o bezpiecznym stosowaniu leków oraz pracy farmaceuty.

Wśród propozycji pojawi się spotkanie „Lody, rekiny i statystyka – czyli jak nie wyciągać pochopnych wniosków”. Uczestnicy przeanalizują przykłady, które pokazują różnicę między współwystępowaniem zjawisk a związkiem przyczynowo-skutkowym. Licealiści poznają też zasady prawa autorskiego i ochrony wizerunku w erze sztucznej inteligencji.

Politechnika Lubelska z AI, wodorem i fizyką sportu

Politechnika Lubelska zapowiada wykład o sztucznej inteligencji i rynku pracy, prezentację pojazdów wodorowych Hydros i Hydra oraz zajęcia o fizyce sportu. Będzie też warsztat o mapach myśli, czyli sposobie porządkowania informacji i wspierania nauki.

Na pikniku będzie można obejrzeć pojazdy opracowane przez studentów, poznać ich konstrukcję, działanie ogniw paliwowych i rozwiązania stosowane w napędach wodorowych.

Ratusz, odpady i rewitalizacja w miejskich projektach

Do festiwalu dołącza także Miasto Lublin. Najmłodsi zajrzą do ratusza, zobaczą salę sesyjną, gabinet prezydenta i przewodniczącego Rady Miasta Lublin, a o godz. 12.00 posłuchają hejnału z balkonu magistratu.

Seniorzy i przedstawiciele organizacji działających na rzecz osób starszych będą mogli wziąć udział w spotkaniu o odporności i ochronie przed kleszczami. Zaplanowano też rozmowę o selektywnej zbiórce odpadów komunalnych w Lublinie oraz grę miejską „Gra o przestrzeń: Rewitalizacja”, poświęconą podzamczu.

Największe naukowe wydarzenie w regionie

Lubelski Festiwal Nauki należy do największych cyklicznych wydarzeń popularyzujących naukę na Lubelszczyźnie i w regionach ościennych. Łączy uczelnie, instytucje naukowe, szkoły, mieszkańców i osoby, które chcą poznawać naukę w przystępnej formie.

XXII edycja potrwa od 19 do 25 września 2026 roku. Szczegółowa lista projektów będzie dostępna na stronie festiwalu, a zapisy rozpoczną się 25 czerwca o godz. 12.30.