Zastrzeżenie numeru PESEL zajmuje kilka chwil i wcale nie wymaga wizyty w urzędzie. Można zrobić to przez aplikację mObywatel, bankowość elektroniczną lub profil zaufany. Osoby, które wolą załatwić sprawę osobiście, mogą zgłosić się do Biur Obsługi Mieszkańców Urzędu Miasta Lublin.
Lubelski ratusz przypomina zasady w związku ze zwiększonym zainteresowaniem tą usługą. Zastrzeżenie PESEL jest dostępne dla pełnoletnich obywateli Polski oraz cudzoziemców.
Do wyboru są cztery sposoby. Zastrzeżenie można wprowadzić w aplikacji mObywatel, przez bankowość elektroniczną, za pomocą profilu zaufanego albo osobiście. W Lublinie wnioski przyjmują wszystkie Biura Obsługi Mieszkańców na stanowiskach ewidencji ludności.
Przy osobistej wizycie trzeba potwierdzić swoją tożsamość. Obywatel Polski może posłużyć się dowodem osobistym lub paszportem, a w razie braku tych dokumentów innym dokumentem ze zdjęciem. Cudzoziemiec przedstawia paszport albo inny dokument ze zdjęciem, np. kartę pobytu lub zagraniczny dowód osobisty.
Po zastrzeżeniu PESEL wnioskodawca otrzymuje potwierdzenie. Widnieje na nim dokładna godzina, minuta i sekunda wprowadzenia zastrzeżenia do systemu.
Jeżeli choroba, niepełnosprawność albo inna niedająca się pokonać przeszkoda uniemożliwia osobiste stawienie się, zastrzeżenia PESEL może dokonać pełnomocnik. Potrzebuje do tego pisemnego pełnomocnictwa szczególnego wystawionego właśnie do złożenia takiego wniosku.
Przy chorobie pełnomocnik przedstawia do wglądu zaświadczenie lekarskie, a przy niepełnosprawności orzeczenie o niepełnosprawności. To on podpisuje także wniosek. Opłata za pełnomocnictwo wynosi 17 zł. Zwolnienia z opłaty skarbowej obejmują m.in. wstępnych, zstępnych i rodzeństwo.
Za osobę bez zdolności do czynności prawnych wniosek o zastrzeżenie albo cofnięcie zastrzeżenia składa opiekun prawny lub kurator. Musi przy tym przedstawić odpowiednie postanowienie sądu.
Cofnięcia zastrzeżenia PESEL nie można przeprowadzić przez pełnomocnika.
Osoba, której dotyczą dane, może złożyć wniosek o zaświadczenie pokazujące historię zastrzeżeń własnego numeru PESEL. Opłata skarbowa za wydanie dokumentu wynosi 17 zł.
Trzeba też pamiętać o ograniczeniu czasowym po cofnięciu zastrzeżenia. Kolejne zastrzeżenie tego samego numeru PESEL jest możliwe po upływie 30 minut.
Przepisy przewidują również automatyczne zastrzeżenie numeru PESEL. Dochodzi do niego w przypadku unieważnienia dowodu osobistego z powodu jego utraty, wpisania do Rejestru Dowodów Osobistych informacji o podejrzeniu kradzieży tożsamości oraz zgonu.