Wyobraź sobie sobotni poranek, w którym zamiast przeglądać seriale, pakujesz plecak i ruszasz do miejsca, gdzie Słońce, Mars i balon sub-stratosferyczny stają się codziennością. 13 grudnia Wydział Matematyki, Fizyki i Informatyki UMCS zmieni się w przestrzeń pełną astronomii, fizyki, technologii i rozmów z osobami, które na co dzień zajmują się zdobywaniem kosmosu. Od 9:30 do 18:00 budynek D będzie żył wykładami, warsztatami, pokazami i spotkaniami, które wciągną zarówno najmłodszych odkrywców, jak i studentów głodnych nowych inspiracji.

Jeśli lubisz patrzeć w gwiazdy, fascynują Cię rakiety albo po prostu chcesz poczuć energię nauki, która działa tu i teraz, ten dzień zaoferuje cały pakiet przeżyć. A wszystko to z udziałem wybitnych naukowców, inżynierów, popularyzatorów i pasjonatów astronomii.

Od Słońca po symulacje marsjańskie

Program wypełniają wykłady, które zabierają uczestników w różne rejony kosmicznej wiedzy – od fizyki gwiazd po przyszłość sektora kosmicznego w Azji. Główną sceną wydarzeń będzie Aula D105, gdzie od rana pojawią się znane nazwiska świata nauki i inżynierii.

Start o 10:00 brzmi imponująco. Prof. Krzysztof Murawski otworzy serię prelekcji wykładem o gorącej atmosferze Słońca :contentReference[oaicite:1]{index=1}. To idealna rozgrzewka przed dalszymi atrakcjami, bo już chwilę później zespół WroSpace opowie, jak wygląda droga do pracy jako inżynier kosmiczny. To jedna z tych prezentacji, po których wiele osób zacznie zadawać sobie pytanie: „a może to jest coś dla mnie?”.

O 12:00 na scenę wchodzi Marcin Jarski z Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii, który zabiera publiczność w przegląd aktualnych wydarzeń astronomicznych i astronautycznych. Po przerwie tempo jeszcze wzrośnie – wykład o misjach stratosferycznych, historia polskich rakiet Meteor, a następnie opowieść dr Natalii Zalewskiej o analogowych bazach, w których badacze uczą się funkcjonowania w warunkach marsjańskich :contentReference[oaicite:2]{index=2}.

Na finał dnia w tej samej auli pojawi się Jędrzej Górski, który zaprezentuje EXD-17, czyli polską symulację załogowej misji marsjańskiej w Utah. To jeden z tych wykładów, które sprawiają, że perspektywa podróży na inną planetę przestaje być wyłącznie motywem filmowym.

A w drugiej auli nowi bohaterowie kosmicznej sceny

W równoległej Auli C156 tempo nie zwalnia ani na chwilę. Tutaj od 10:00 uczestnicy zanurzą się w świecie promieniowania kosmicznego, awarii i ochrony elektroniki dzięki wykładowi dr. Konrada Wysogłada z KP Labs :contentReference[oaicite:3]{index=3}. To przestrzeń dla tych, którzy chcą zrozumieć, jak delikatna jest technologia pracująca poza Ziemią.

Kolejne godziny to podróż przez historię eksploracji kosmosu, szybki przegląd nowych graczy w sektorze kosmicznym – w tym dynamicznie rozwijających się Chin i Indii – oraz prezentacja dr hab. Bożeny Zgardzińskiej o druku 3D poza Ziemią.

W drugiej części dnia szczególną uwagę przyciągną tematy związane z technologiami satelitarnymi, zanieczyszczeniem światłem, a także prezentacja ESA Space-Expo. Całość zamknie Jan Kuncewicz i jego spojrzenie na współczesne narzędzia badania kosmosu.

Warsztaty - od pierwszego modelu rakiety po sprzęt do obserwacji

W sali warsztatowej D113 czeka przestrzeń pełna kreatywności i praktycznej zabawy z nauką :contentReference[oaicite:4]{index=4}. Najmłodsi uczestnicy będą budować rakiety i lądowniki pod okiem Marty Pietrow z ESERO-Polska. To świetny przykład, że nauka potrafi być przygodą, z której wynosi się coś więcej niż szkolną wiedzę.

Starszym uczestnikom spodobają się warsztaty prowadzone przez PTMA o sprzęcie do astroobserwacji – szczególnie przydatne dla tych, którzy chcą zacząć obserwować niebo z własnego podwórka.

Strefa wystawców - tam, gdzie kosmos jest na wyciągnięcie ręki

Dwa piętra budynku D to świat eksperymentów, pokazów i ekspozycji, które można oglądać godzinami. Stoiska przygotowali m.in. UMCS, WroSpace, PTMA, American Corner, Politechnika Lubelska oraz radiokluby :contentReference[oaicite:5]{index=5}.

• UMCS – wystawa sprzętu obserwacyjnego, astrogaleria prof. Radosława Zaleskiego, wirtualne planetarium oraz obserwacje Słońca.
• WroSpace – działanie balonów stratosferycznych, sterowanie mini-łazikami i warsztaty budowy rakiet pneumatycznych.
• PTMA – meteoryty pod mikroskopem, projekt CREDO, astrofotografie Kamila Świcy.
• Koła naukowe UMCS i Politechniki Lubelskiej – pokazy fizyczne, druk 3D planet, łazik marsjański projektu Orion i warsztaty o życiu w kosmosie.
• Radiokluby – śledzenie balonu sub-stratosferycznego w czasie rzeczywistym.

Ta część wydarzenia tworzy atmosferę targów naukowych, ale w luźniejszym, bardziej studenckim stylu, gdzie można dopytać, dotknąć sprzętu, a czasem nawet samemu nim sterować.

Balon sub-stratosferyczny. Oto moment, na który czeka się cały dzień

O 13:00 na placu Marii Curie-Skłodowskiej odbędzie się wypuszczenie balonu sub-stratosferycznego – jednego z najbardziej widowiskowych elementów całego wydarzenia :contentReference[oaicite:6]{index=6}. To krótkie, ale bardzo efektowne doświadczenie, które pozwala zobaczyć, jak wyglądają prawdziwe misje badawcze prowadzone z powierzchni Ziemi.

Organizatorzy uprzedzają, że warunki pogodowe mogą wprowadzić zmiany w planie, ale gdy pogoda sprzyja, balon staje się punktem, który łączy wszystkich uczestników w jednym wspólnym „kosmicznym” momencie.

Kto stoi za wydarzeniem i gdzie się pojawić?

Dzień Kosmiczny przygotowują: Koło Naukowe Studentów Fizyki, LUTEN, Oddział Lubelski Polskiego Towarzystwa Fizycznego, Instytut Fizyki UMCS oraz American Corner UMCS. To duży, międzyinstytucjonalny wysiłek, dzięki któremu Lublin na jeden dzień zamienia się w pełnoprawne centrum naukowej eksploracji.

Wszystkie aktywności odbywają się w budynku D Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki UMCS przy ul. Akademickiej 9, a start o 9:30 zaplanowano w auli Instytutu Informatyki.

Dzień, w którym kosmos staje się bliski

To wydarzenie pokazuje, że nauka potrafi być energetyczna, ludzka i niezwykle sensoryczna. Dzień Kosmiczny łączy prelekcje, rozmowy i praktyczne doświadczenia w taki sposób, że każdy – od dziecka po studenta fizyki – znajdzie tu coś dla siebie. A co najważniejsze, wstęp jest bezpłatny.

Jeśli masz wolną sobotę i ochotę na dużą dawkę inspiracji, warto pojawić się na UMCS i poczuć, jak wygląda kosmos w wersji „na żywo”.