Jeśli myślisz, że uczniowie technikum i liceum spędzają czas wyłącznie na klasówkach, memach i marzeniach o wakacjach, czas zmienić optykę. Są tacy, którzy w wolnych chwilach tworzą protezy sterowane mięśniami, porównują modele sztucznej inteligencji i projektują urządzenia, które mogą ratować życie motocyklistom. To nie hobby – to efekty pracy młodych konstruktorów w ramach konkursu „Naukolatek – Nastoletni Naukowiec”.

Szkolne pracownie jako centra technologicznych innowacji

„Naukolatek” to inicjatywa trzech uczelni: Politechniki Lubelskiej, Białostockiej i Rzeszowskiej – zrzeszonych w Politechnicznej Sieci VIA CARPATIA. Program kierowany jest do uczniów szkół średnich, którzy chcą sprawdzić się w zadaniach badawczo-rozwojowych. Otrzymują wsparcie finansowe, mentoring i możliwość korzystania z profesjonalnych laboratoriów.

– Młodzież realizuje swoje projekty w szkołach, przy wsparciu nauczycieli i naukowców z uczelni – tłumaczy prof. Wojciech Franus z Politechniki Lubelskiej. – Tematy są różnorodne: od ekologii i energii odnawialnej, przez technologie medyczne, aż po IT i rolnictwo.

Współczesna nauka techniczna w szkołach średnich

W konkursie wzięło udział 60 zespołów. Finał, który odbył się na Politechnice Lubelskiej, pokazał skalę zaangażowania i potencjału młodzieży. Wyróżniono m.in. drużynę z I LO w Puławach, która zaprojektowała hybrydowy układ wspomagający pracę silnika spalinowego.

– To ambitne wyzwanie, a uczniowie podeszli do niego z ogromnym zaangażowaniem – komentuje Agnieszka Czarnota, dyrektorka szkoły. – Takie inicjatywy rozwijają kompetencje i przełamują stereotypy na temat nauki.

Proteza reagująca na impuls mięśniowy z Białegostoku

Zespół z Zespołu Szkół Zawodowych nr 2 w Białymstoku opracował protezę dłoni sterowaną za pomocą sygnałów mięśniowych z przedramienia. Rozwiązanie powstało pod opieką nauczyciela, który – jak sam przyznaje – czasem najlepiej wspiera, nie przeszkadzając.

Wpływ niedopałków na środowisko – badania uczniów z Lublina

Zespół z ZS Chemicznych i Przemysłu Spożywczego w Lublinie przeanalizował wpływ niedopałków papierosów na glebę i wodę. Badania pokazały, że pozornie nieistotne odpady mają silnie degradujący wpływ na środowisko. – Chcieliśmy pokazać, że coś małego może wyrządzić znaczące szkody – mówi Zuzanna Bugała.

Lokalne modele AI bez chmury – rozwiązania z INFOTECH

Uczniowie z Technikum Programistycznego INFOTECH w Białymstoku przeanalizowali modele AI działające lokalnie, bez konieczności przesyłania danych na zewnętrzne serwery. – Nie każda firma może pozwolić sobie na przesył danych do chmury – mówi Zachary Czech. – Testowaliśmy alternatywy i wypadły bardzo dobrze.

Automatyczny system ratunkowy dla motocyklistów

Projekt Motosingal – stworzony przez uczniów Zespołu Szkół Elektrycznych w Białymstoku – to automatyczny system wzywający pomoc w razie wypadku motocyklisty lub rowerzysty. – Sam jeżdżę na motocyklu, wiem, jak wygląda sytuacja po zderzeniu. To urządzenie może uratować komuś życie – mówi Paweł Kajdewicz.

Zautomatyzowana szklarnia i panele słoneczne nowej generacji

II LO w Dębicy zaprezentowało projekt szklarni z automatyczną regulacją temperatury, wilgotności i nasłonecznienia. Równolegle, uczniowie z Zespołu Szkół Nr 2 w tym samym mieście pracowali nad systemem zwiększającym efektywność energetyczną paneli fotowoltaicznych. Inspiracją była wizyta na Politechnice Rzeszowskiej.

System poprawiający komfort jazdy komunikacją miejską

Zespół z lubelskiego ZST-K opracował projekt „Breezy: Stay Cool, Stay Fresh, Stay Breezy” – system poprawiający komfort termiczny w pojazdach komunikacji miejskiej. Pomysł powstał z codziennego doświadczenia przegrzewania się autobusów w upalne dni.

Efekty inicjatywy Naukolatek – nauka praktyczna w działaniu

Historie uczestników pokazują, że młodzież potrafi wykorzystać swoją kreatywność w praktyczny sposób. Dzięki odpowiedniemu wsparciu i zasobom mogą tworzyć rozwiązania, które odpowiadają na realne wyzwania. To nie tylko inwestycja w ich rozwój, ale także w przyszłość nauki i innowacji w Polsce.