Nowy projekt badawczo-rozwojowy Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie i firmy Netrix S.A. ma szansę zrewolucjonizować diagnostykę logopedyczną i ortodontyczną. Dzięki dofinansowaniu z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w wysokości ponad 7 mln zł powstanie inteligentny system USG, który umożliwi bezinwazyjną analizę pracy języka w czasie mówienia i połykania.

Nowoczesna technologia z Lublina

Projekt nosi nazwę „System USG do monitorowania pracy języka w terapii ortodontycznej i logopedycznej z wykorzystaniem inteligencji obliczeniowej”. To wspólne przedsięwzięcie UMCS i Netrix S.A., realizowane w ramach konkursu FENG – Ścieżka SMART, finansowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Łączna wartość projektu przekracza 8,8 mln zł, z czego ponad 7,1 mln zł stanowi dofinansowanie NCBR. Część przypadająca na UMCS to ponad 3 mln zł.

To przedsięwzięcie łączy świat nauki i biznesu w praktyce – jego koordynacją zajmuje się Centrum Transferu Wiedzy i Technologii UMCS. Współpraca ma przynieść rozwiązanie, które połączy badania naukowe, inżynierię, medycynę i sztuczną inteligencję w jednym urządzeniu.

Przełom w terapii logopedycznej i ortodontycznej

W ramach projektu powstanie innowacyjne urządzenie diagnostyczne, które umożliwi precyzyjne badanie wad wymowy i zaburzeń artykulacyjnych. Dzięki specjalistycznej głowicy ultradźwiękowej urządzenie pozwoli na czterowymiarowe (3D + czas) obrazowanie języka oraz jego interakcji z innymi strukturami jamy ustnej. Technologia ta umożliwi jednoczesną rejestrację obrazu i dźwięku, a następnie ich automatyczną synchronizację i analizę.

Integracja ultradźwięków z algorytmami sztucznej inteligencji pozwoli na szybką i dokładną diagnozę zaburzeń mowy oraz wad zgryzu, bez użycia promieniowania i przy znacznie niższych kosztach. Urządzenie będzie także mobilne i proste w obsłudze, dzięki czemu znajdzie zastosowanie w gabinetach logopedycznych, poradniach POZ, a nawet w ośrodkach edukacyjnych.

Lubelscy naukowcy i eksperci z Netrix w jednym zespole

Po stronie UMCS w projekt zaangażowani są naukowcy z różnych dziedzin, co podkreśla interdyscyplinarny charakter przedsięwzięcia. W skład zespołu wchodzą m.in.: dr Kamil Filipek (socjologia), dr Monika Łuszczuk (językoznawstwo), dr Anna Tatarczak (nauki o zarządzaniu i jakości), dr Michał Chromiak (informatyka) oraz mgr Konrad Łyda z Centrum Sztucznej Inteligencji i Modelowania Komputerowego UMCS.

Ze strony lidera konsorcjum, czyli Netrix S.A., kierownikiem prac badawczo-rozwojowych jest dr hab. inż. Tomasz Rymarczyk, wyróżniony w prestiżowym rankingu World’s Top 2% Scientists 2025 w dyscyplinach takich jak sztuczna inteligencja, przetwarzanie obrazów oraz inżynieria elektryczna i elektroniczna.

„To projekt, który pokazuje, jak nauka i biznes mogą wspólnie tworzyć technologie o realnym znaczeniu społecznym” – podkreślają przedstawiciele UMCS.

Innowacja z potencjałem społecznym

Realizacja tego przedsięwzięcia to ważny krok w kierunku wykorzystania inteligencji obliczeniowej w medycynie i terapii mowy. Dzięki połączeniu wiedzy akademickiej i doświadczenia technologicznego projekt ma szansę znacząco ułatwić diagnostykę i terapię pacjentów z zaburzeniami artykulacyjnymi oraz ortodontycznymi. Dla Lublina to także przykład skutecznej współpracy między uczelnią a przedsiębiorstwem technologicznym działającym w regionie.

Projekt realizowany jest w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021–2027, a jego interdyscyplinarny charakter podkreśla rosnącą rolę Lublina jako ośrodka naukowo-technologicznego w Polsce Wschodniej.