Jak powstawały zdjęcia sto lat temu, gdy obraz wywoływano w ciemni na papierze lub szkle? W lubelskim Zaułku Hartwigów można zajrzeć do dawnej pracowni fotograficznej, zobaczyć prawdziwą ciemnię i przyjrzeć się narzędziom sprzed lat. Warsztaty Kultury organizują w listopadzie bezpłatne zwiedzanie atelier oraz trzy spotkania z historycznymi technikami fotograficznymi.

Stara ciemnia, szklane fotografie i sprzęt sprzed lat

Fotografia na szkle, chemiczne odczynniki, dawne urządzenia i ciemnia, w której powstawały zdjęcia. W Warsztacie Fotograficznym w Zaułku Hartwigów można przyjrzeć się metodom pracy fotografów z czasów, gdy każde zdjęcie wymagało starannego przygotowania, a wywoływanie obrazu było osobnym etapem całego procesu.

Podczas zwiedzania można zobaczyć historyczne narzędzia, urządzenia i fotografie oraz dowiedzieć się, czym ponad sto lat temu zajmowali się fotograf i laborant. Szczególnie interesująca jest ciemnia fotograficzna, czyli niewielkie laboratorium, w którym za pomocą odpowiednich preparatów wywoływano obrazy na papierze lub szkle.

Można tam zobaczyć prawdziwą ciemnię, czyli małe laboratorium, w którym pod wpływem odpowiednich preparatów, służących wywoływaniu zdjęć na papierze albo na szkle, pojawia się obraz

– opowiada Agnieszka Wojciechowska, kierowniczka programowa Warsztatów Kultury w Lublinie.

Roman Krawczenko i fotografia dawnymi metodami

Pracownią opiekuje się Roman Krawczenko, artysta fotograf, historyk i instruktor, który od 2015 roku związany jest z atelier Warsztatów Kultury. Specjalizuje się w szlachetnych technikach fotograficznych, których początki sięgają pierwszej połowy XIX wieku.

W latach 2015–2018 eksperymentował z czterema historycznymi technikami fotograficznymi, między innymi ambrotypią i procesem kolodionowym. Na podstawie tych doświadczeń opracował własną metodę fotografowania.

Jego fotografie znalazły się w międzynarodowej publikacji „The Wet Plate Collodion Day Book”. W 2022 roku artysta otrzymał Medal Prezydenta Miasta Lublin za dorobek fotograficzny i działalność kulturalną.

Podczas odwiedzin w atelier można również zamówić własny portret wykonany w pracowni. Kto chciałby sam spróbować dawnych technik fotograficznych, może zapisać się na jeden z trzech listopadowych warsztatów.

Ambrotypia, papier solny i fotografia z duchem. Trzy listopadowe warsztaty

Warsztaty Kultury zaplanowały trzy spotkania poświęcone historycznym technikom fotograficznym. Każde dotyczy innej metody, a zajęcia prowadzi Roman Krawczenko.

14 listopada 2026 – ambrotypia, czyli srebro na szkle.

21 listopada 2026 – talbotypia, czyli papier solny.

28 listopada 2026 – odbitki stykowe, określane jako „fotografia z duchem”.

Warsztaty są przeznaczone dla osób pełnoletnich. Udział kosztuje od 20 do 50 zł, zależnie od wybranych zajęć. Obowiązują zapisy przez formularz online, a o przyjęciu decyduje kolejność zgłoszeń. Liczba miejsc jest ograniczona.

Kiedy można zwiedzić atelier w Zaułku Hartwigów?

Bezpłatne zwiedzanie Warsztatu Fotograficznego odbędzie się 12, 13, 19, 20, 26, 27 i 28 listopada 2026 roku. W każdym z tych terminów pracownia będzie dostępna w godzinach 11.50–15.50.

Miejsce spotkań to Warsztat Fotograficzny w Zaułku Hartwigów, ul. Kowalska 3 w Lublinie. Wstęp na zwiedzanie jest wolny. Płatne są natomiast listopadowe warsztaty, na które obowiązują wcześniejsze zgłoszenia.

Za organizację odpowiadają Warsztaty Kultury w Lublinie. Zwiedzanie i zajęcia odbywają się w tej samej zabytkowej pracowni, w której dawne techniki fotograficzne pozostają częścią codziennej pracy artystycznej.