Gogle VR potrafiące oszukać zmysły, łazik budowany z myślą o marsjańskich zawodach, teleskopy, ciekły azot, owady oglądane w powiększeniu i kosmiczne modele powstające w drukarce 3D. Od 19 września w Lublinie zaczyna się tydzień, podczas którego na uczelnie będzie można zajrzeć z zupełnie innego powodu niż wykład czy egzamin. XXII Lubelski Festiwal Nauki potrwa do 25 września, a już w niedzielę 20 września jego program wyjdzie szerzej do mieszkańców podczas Lubelskiego Pikniku Naukowego.

To właśnie niedziela wygląda jak najprostszy sposób, żeby zacząć. Między godz. 10.00 a 16.00 w jednym miejscu ma pojawić się ponad setka projektów. Można przyjść z dziećmi, ze znajomymi albo samemu i wybrać kilka stanowisk zgodnie z własnymi zainteresowaniami. Technologia miesza się tu z medycyną, astronomią, sztuką, biologią i tematami związanymi z codziennym życiem.

Gogle VR, które mieszają zmysły, i łazik gotowy na Marsa

Osoby zainteresowane technologią mogą zacząć od projektu KogniQuest. Uczestnik zakłada gogle VR i bierze udział w krótkich eksperymentach pokazujących, jak mózg interpretuje informacje docierające ze zmysłów. Jedno z doświadczeń wykorzystuje wirtualną kolejkę górską i sprawdza, jak ciało reaguje na obraz sugerujący ruch.

Kilka kroków dalej temat technologii może przenieść się już znacznie dalej od Lublina. Koło naukowe MicroChip z Politechniki Lubelskiej pokaże łazik marsjański ORION, przygotowywany z myślą o zawodach European Rover Challenge. Projekt łączy robotykę, programowanie systemów wbudowanych, analizę sygnałów i rozwiązania wykorzystywane w inżynierii.

Kosmicznych tropów jest więcej. „Uczynić kosmos dostępnym” pokaże, jak przy pomocy programów do modelowania i druku 3D powstają modele obiektów związanych z przestrzenią kosmiczną. Planetoidy Vesta i Psyche oraz Phobos, księżyc Marsa, zostaną zestawione skalą z mapą Polski. W projekcie pojawią się także motywy znane z popkultury, w tym Gwiazda Śmierci i droidy.

Część sceniczna tego projektu została wpisana do programu na godz. 13.05–13.30. Samo stanowisko ma działać podczas pikniku od 10.00 do 16.00, ze wstępem wolnym.

Słońce przez teleskop i kosmos trochę bliżej Lublina

Kto woli prawdziwe niebo od filmowej fantastyki, może zatrzymać się przy Pikniku Astronomicznym. Jednym z elementów ma być obserwacja Słońca przez teleskop oraz rozmowy o astronomii prowadzone w połączeniu z nauką języków i komunikacją międzykulturową.

Kosmos przewija się przez program w kilku miejscach. Można sprawdzić, które technologie opracowane z myślą o badaniach przestrzeni trafiły później do codziennego życia, zobaczyć modele 3D albo przyjrzeć się projektom łączącym astronomię z matematyką i inżynierią.

Dla osób, które lubią naukę najbardziej wtedy, gdy można jej dotknąć, obejrzeć ją z bliska albo samodzielnie coś sprawdzić, ta część programu daje sporo możliwości.

Ciekły azot, minerały pod mikroskopem i świat niewidoczny gołym okiem

Naukowa niedziela obejdzie się także bez siedzenia na krześle i słuchania długich wystąpień. Wśród projektów znalazł się pokaz „Ekstremalne zimno: pokazy z ciekłym azotem”. Obok można trafić na doświadczenia z właściwościami cieczy oraz stanowiska pozwalające zajrzeć do świata mikroskopowej skali.

„Minerały pod mikroskopem – zobacz je sam!” zamienia stanowisko w niewielkie laboratorium geologiczne. Uczestnicy będą oglądać skały i minerały w powiększeniu, korzystając między innymi z mikroskopu polaryzacyjnego.

Pod lupę trafią także organizmy. Projekt poświęcony owadom pozwoli zobaczyć szczegóły ich budowy, które zwykle umykają podczas spaceru po parku czy ogrodzie. Kolejne stanowiska zajmą się glebą, grzybami, mikroorganizmami oraz zależnościami między tym, czego zwykle nie widać, a funkcjonowaniem przyrody.

AI też pojawi się na festiwalu

Sztuczna inteligencja ma własne miejsce w tegorocznym programie. Projekt „Odczarowana sztuczna inteligencja” trafił do niedzielnej części piknikowej, a technologia AI pojawia się także przy tematach prawnych i medycznych.

Jedno ze stanowisk będzie dotyczyło pracy prawnika w czasach nowych technologii i wykorzystania sztucznej inteligencji oraz narzędzi informacyjnych. W innych częściach festiwalu można znaleźć projekty pokazujące zastosowanie algorytmów przy analizie danych czy rozpoznawaniu określonych zależności.

Dla studentów informatyki, prawa, kierunków technicznych oraz osób po prostu zainteresowanych AI to dobry punkt do zaznaczenia na własnej mapie festiwalu.

Nauka w wersji bardziej miejskiej: komiks, malowanie i gry bitewne

Festiwal wychodzi też poza laboratoria, wzory i eksperymenty. W niedzielnym zestawie znalazł się projekt „Zostań twórcą komiksu w 60 minut”, warsztaty malarskie „Lublin rysuje”, rzeźba, tworzenie ozdobnych kartek oraz pokazy średniowiecznej kaligrafii.

Fani bardziej analogowych hobby mogą trafić na warsztaty malowania modeli i pokaz gry bitewnej KillTeam. Ten projekt łączy modelarstwo, strategię oraz elementy matematyki wykorzystywane przy mierzeniu odległości, kątów i szacowaniu prawdopodobieństwa.

Taki układ programu dobrze sprawdza się przy wspólnym wyjściu kilku osób z różnymi zainteresowaniami. Jedna osoba może zatrzymać się przy łaziku i druku 3D, druga przy sztuce, a kolejna przy biologii lub medycynie.

Można też sprawdzić organizm i własne zmysły

Sporo miejsca zajmą tematy zdrowotne. Jedna z propozycji dotyczy profilaktyki cukrzycy i obejmuje badania przesiewowe. Inne stanowiska będą poświęcone pracy farmaceuty, zdrowiu kobiet, aktywności fizycznej oraz funkcjonowaniu ludzkiego organizmu.

W programie pojawia się także projekt „Serce na start! Zostań kardiodetektywem!” oraz „Hack Your Body – Laboratorium Człowieka”. To część festiwalu dla osób, które wolą sprawdzać, mierzyć i doświadczać zamiast poznawać temat wyłącznie z prezentacji.

Na miejscu pojawi się również Mobilne Laboratorium Kariery wykorzystujące między innymi gogle VR i narzędzia związane z doradztwem zawodowym. Ten punkt może zainteresować studentów oraz osoby stojące przed wyborem kierunku kształcenia lub kolejnego etapu zawodowego.

Po niedzielnym pikniku festiwal przeniesie się na uczelnie

Lubelski Piknik Naukowy jest najbardziej skondensowaną częścią programu, lecz festiwal potrwa aż do piątku 25 września. Od poniedziałku projekty będą odbywać się na uczelniach i w innych instytucjach biorących udział w wydarzeniu.

Można znaleźć warsztaty teatralne w Teatrze Starym, zajęcia poświęcone DNA, komiksowi, dykcji, mediom, zdrowiu, językom, psychologii, inżynierii i technologii. Są też propozycje bardzo konkretne, takie jak zastosowanie druku 3D przy projektowaniu oprzyrządowania przemysłowego czy zajęcia pokazujące matematykę ukrytą w konstrukcjach technicznych.

Wiele projektów ma określoną liczbę miejsc. Przy takich pozycjach potrzebna jest rezerwacja przez stronę festiwalu. Projekty piknikowe często mają formułę otwartą, dlatego przy każdym wybranym punkcie warto sprawdzić kartę z zasadami udziału.

Jak ułożyć własny plan Lubelskiego Festiwalu Nauki

Przeglądanie całego programu od początku do końca może zająć sporo czasu, dlatego wygodniej zacząć od wybranego tematu. Oficjalna wyszukiwarka pozwala filtrować wydarzenia według dnia, dziedziny, grupy odbiorców, rodzaju zajęć i zasad rezerwacji.

Rodziny mogą wybrać niedzielny piknik i kilka stanowisk działających przez całe sześć godzin. Studenci mogą wyszukać wydarzenia skierowane do szkół wyższych. Fani technologii znajdą osobne propozycje związane z AI, robotyką, automatyką czy drukiem 3D, a osoby zainteresowane zdrowiem mogą zbudować trasę wokół medycyny, farmacji i badań profilaktycznych.

XXII Lubelski Festiwal Nauki zaczyna się w sobotę 19 września i potrwa do 25 września. Tegoroczna edycja odbywa się pod hasłem „Ciekawość vis vitalis nauki”, a funkcję uczelni wiodącej pełni Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej. Festiwal współtworzą lubelskie uczelnie publiczne, Miasto Lublin oraz partnerzy związani z nauką, edukacją i kulturą.