Zamek Lubelski, Plac Litewski, Brama Krakowska, Muzeum Narodowe i ulica Bramowa staną się częścią obchodów 457. rocznicy zawarcia Unii Lubelskiej. Lublin zaprasza mieszkańców i gości na kilka dni wydarzeń, które połączą historię miasta z kulturą, muzyką, sztuką i spacerami po miejscach związanych z unią z 1569 roku.
Obchody rozpoczną się w piątek, 26 czerwca, renesansowym korowodem spod Zamku Lubelskiego. Kolejne wydarzenia zaplanowano do 3 lipca. W programie są spacery z przewodnikami, warsztaty plastyczne przy obrazie Jana Matejki, sympozjum o przekładzie, koncert Orkiestry Kameralnej „Wirtuozi Lwowa”, pokazy fontann oraz instalacja artystyczna nad ulicą Bramową.
Tegoroczny Dzień Unii Lubelskiej nawiązuje także do idei Re:Union, wpisanej w zwycięską aplikację Lublina o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2029. Wydarzenia mają przypominać o historycznym znaczeniu unii, ale też pokazywać Lublin jako miejsce spotkania ludzi, kultur i doświadczeń.
Świętując co roku rocznicę zawarcia Unii Lubelskiej odnosimy się do sedna tego wydarzenia, jakim jest siła jedności i budowanie sojuszy. Podkreślamy znaczenie współpracy dla tworzenia stabilnej teraźniejszości i bezpiecznej przyszłości. Dziedzictwo Unii Lubelskiej przypomina nam, że dialog, wzajemne zaufanie i odpowiedzialność za wspólnotę są wartościami, które pozostają aktualne również dziś. To właśnie dlatego Lublin niezmiennie pielęgnuje pamięć o wydarzeniu, które na trwałe zapisało się w historii Europy, a hasło ponownej Re:Union stało się ideą przewodnią naszej aplikacji o tytuł ESK 2029 – mówi Krzysztof Żuk, Prezydent Miasta Lublin.

Pierwszym wydarzeniem będzie korowód renesansowy. W piątek, 26 czerwca o godz. 16.30, uczestnicy wyruszą spod Zamku Lubelskiego i przejdą na Plac Litewski. W pochodzie pojawią się Zespół Tańca Dawnego „Belriguardo” oraz grupa historyczna Żonglerki Flagami Sbandieratori Belriguardo, działające przy Młodzieżowym Domu Kultury nr 2 w Lublinie.
Na Placu Litewskim zaplanowano pokaz historycznej żonglerki flagami, pokaz tańca dawnego oraz warsztaty tańca renesansowego. To najbardziej widowiskowy początek obchodów i punkt programu, który będzie łatwo zobaczyć podczas spaceru przez centrum.
Zespół Tańca Dawnego „Belriguardo” prowadzony przez Małgorzatę Wojcieszuk od lat przybliża kulturę dawnych epok. Występy łączą taniec, muzykę, teatr, historyczne stroje i elementy edukacyjne. Formacja reprezentowała Lublin podczas wydarzeń krajowych i międzynarodowych, zdobywając nagrody i wyróżnienia.
Od 26 do 28 czerwca odbędą się spacery po miejscach związanych z zawarciem Unii Lubelskiej. Trasa ma około 3 km i obejmie Kaplicę Trójcy Świętej, bazylikę Ojców Dominikanów oraz pomnik Unii Lubelskiej na Placu Litewskim.
Spacery rozpoczną się na dziedzińcu Muzeum Narodowego w Lublinie przy ul. Zamkowej 9. Każdego dnia zaplanowano dwie tury: od godz. 10.00 do 12.00 oraz od godz. 13.00 do 15.00. Poprowadzi je Joanna Kozak-Palak.
Udział jest bezpłatny. Pierwsze 35 osób w grupie skorzysta również z bezpłatnego wejścia do Kaplicy Trójcy Świętej, wyróżnionej Znakiem Dziedzictwa Europejskiego.
Główna część obchodów przypadnie w środę, 1 lipca, w rocznicę zawarcia Unii Lubelskiej. O godz. 11.00 pod pomnikiem Unii Lubelskiej na Placu Litewskim zostaną złożone kwiaty.
Wcześniej, o godz. 10.00, w Warsztatach Kultury przy ul. Grodzkiej 5a rozpocznie się Międzynarodowe sympozjum „Siła przekładu”. Spotkanie potrwa do godz. 14.00. Wstęp jest wolny, bez zapisów.
Do Lublina przyjadą tłumaczki i tłumacze literatury z języków angielskiego, ukraińskiego, gruzińskiego, litewskiego, łotewskiego oraz jidysz. Rozmowy będą dotyczyć przekładu jako sposobu budowania dialogu między kulturami, zapisywania doświadczeń historycznych i wprowadzania literatury Europy Środkowo-Wschodniej na polski rynek wydawniczy.
Wystąpią Magdalena Nowakowska, Agnieszka Rembiałkowska, Bartosz Wójcik, Benedictas Januševičius, Bella Szwarcman-Czarnota oraz Andrij Saweneć. Finałem będzie dyskusja „Status społeczny tłumacza oraz aspekty socjalne”, którą poprowadzi Aleksandra Zińczuk. Uczestnicy spotkania otrzymają możliwość uzyskania zaświadczenia udziału.
W środę, 1 lipca od godz. 11.00 do 13.00, w Muzeum Narodowym w Lublinie odbędą się warsztaty plastyczne „Urban sketching 1569”. Zajęcia są skierowane do młodzieży od 12. roku życia.
Spotkanie zaplanowano w sali z obrazem „Unia Lubelska” Jana Matejki. Uczestnicy wykonają szybkie szkice fragmentów dzieła w technice ołówka, sepii i cienkopisu. Później inspiracją stanie się współczesna przestrzeń muzeum. Prace wykonane podczas warsztatów zostaną zaprezentowane w Młodzieżowym Domu Kultury nr 2 w Lublinie.
Udział jest bezpłatny. Grupa może liczyć do 30 osób. Zapisy potrwają od 24 do 30 czerwca 2026 roku drogą mailową pod adresem Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.. Warsztaty poprowadzi Anna Staniak, nauczycielka plastyki w MDK nr 2.
Muzycznym punktem dnia będzie koncert Orkiestry Kameralnej „Wirtuozi Lwowa” pod dyrekcją Romana Rewakowicza. Koncert odbędzie się 1 lipca o godz. 19.00 w sali koncertowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. Tadeusza Szeligowskiego przy ul. Narutowicza 32a.
Solistą będzie pianista József Örmény. W programie znalazły się utwory Mykoły Łysenki, Henryka Mikołaja Góreckiego, Walentyna Sylwestrowa, Mieczysława Karłowicza i Myrosława Skoryka.
Na koncert obowiązują bezpłatne wejściówki. Będą dostępne od 26 czerwca w godz. 10.00-12.00 w Wydziale Kultury Urzędu Miasta Lublin przy ul. Złotej 2. Jedna osoba otrzyma maksymalnie cztery wejściówki.
Po koncercie część obchodów przeniesie się ponownie na Plac Litewski. W środę, 1 lipca o godz. 21.30, zaplanowano multimedialne pokazy fontann „Unia Narodów” oraz „Legenda”.
To jeden z tych punktów programu, które najmocniej wpisują się w wieczorny rytm centrum. Pokazy będzie można obejrzeć na placu, który przez cały dzień pozostanie jednym z głównych miejsc obchodów.
Od 1 do 3 lipca odbędzie się także cykl bezpłatnych spacerów przewodnickich „Śladami Unii Lubelskiej”. Poprowadzi je Janusz Kopaczek.
Pierwszy spacer, „Dzień i noc Unii Lubelskiej – zwiedzanie ekstremalnie poznawcze…”, rozpocznie się 1 lipca o godz. 19.00 przed Bramą Krakowską.
W czwartek, 2 lipca o godz. 17.00, przed bazyliką Dominikanów rozpocznie się spacer „Panoramy jagiellońskiego Lublina”, część pierwsza. O godz. 19.00, przed Muzeum Narodowym w Lublinie, ruszy trasa „Opowieść o sejmowych gościach w zamku, mieście i …”.
W piątek, 3 lipca o godz. 17.00, przed bazyliką Dominikanów wystartuje spacer „Kościoły Te Deum laudamus …”. O godz. 19.00, przed Muzeum Narodowym, rozpocznie się druga część spaceru „Panoramy jagiellońskiego Lublina”.

W centrum miasta pojawi się także mocny akcent wizualny. Nad ulicą Bramową zawiśnie szesnaście monumentalnych balonów autorstwa Jarosława Koziary. Każdy z nich będzie reprezentował inne miasto dawnej, obecnej lub przyszłej Europejskiej Stolicy Kultury.
Instalacja powstanie pod szyldem idei Re:Union. Dla Lublina będzie symboliczną zapowiedzią drogi do objęcia tytułu Europejskiej Stolicy Kultury w 2029 roku. Dla przechodniów oznacza nowy, bardzo widoczny element w przestrzeni prowadzącej w stronę Starego Miasta.
W program obchodów wpisze się tegoroczna odsłona Land Art Festiwalu. Prace artystyczne rozpoczną się 1 lipca, w rocznicę zawarcia Unii Lubelskiej. Do 11 lipca 2026 roku miejscowości Bubel Stary i Bubel-Granna staną się pracownią pod otwartym niebem dla artystów z Polski i zagranicy.
Twórcy przygotują wielkoformatowe instalacje site-specific, powstające w dialogu z rzeką, ziemią, światłem, roślinnością i pamięcią miejsca. Efektem ich pracy będzie otwarta galeria sztuki w naturze, dostępna dla mieszkańców i odwiedzających.
Za obchody odpowiadają Miasto Lublin, Europejska Stolica Kultury Lublin 2029, Muzeum Narodowe w Lublinie, Młodzieżowy Dom Kultury nr 2 w Lublinie, Warsztaty Kultury w Lublinie oraz Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Tadeusza Szeligowskiego w Lublinie.