Światowej sławy badaczka archiwistyki, profesor Anne J. Gilliland z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles, wystąpi 16 października na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Jej wykład „Getting to Digital” otworzy czwartą edycję cyklu „Konarski Lectures” – prestiżowego wydarzenia naukowego organizowanego przez Archiwa Państwowe.

Lublin na mapie światowej archiwistyki

To właśnie w Lublinie odbędzie się tegoroczna odsłona międzynarodowego cyklu poświęconego pamięci profesora Kazimierza Konarskiego – wybitnego historyka i autora pierwszego w językach słowiańskich podręcznika dla archiwistów. Wydarzenie rozpocznie się 16 października o godz. 12.00 w gmachu Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, a uczestnicy z całego świata będą mogli wziąć udział także online.

– To będzie jedno z najważniejszych wydarzeń naukowych tej jesieni. Zaproszenie prof. Anne J. Gilliland, jednej z najbardziej wpływowych postaci współczesnej archiwistyki, to dla mnie ogromny zaszczyt – mówi dr Paweł Pietrzyk, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych. – Jej spojrzenie na archiwistykę jako narzędzie sprawiedliwości społecznej i włączania marginalizowanych głosów głęboko rezonuje z misją Archiwów Państwowych.

Cyfrowa transformacja archiwów w centrum debaty

Tegoroczny wykład prof. Gilliland, zatytułowany „Getting to Digital”, poświęcony będzie pytaniu, jak w praktyce wygląda cyfrowa transformacja archiwów i czy rzeczywiście możliwe jest pełne przejście z dokumentów papierowych do wirtualnych. Wystąpienie podejmie także kwestie etyczne i społeczne związane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji w pracy archiwów.

– Zapytam, dlaczego mimo dekad inwestycji wiele archiwów wciąż nie jest w pełni cyfrowych. Nowe technologie przynoszą zarówno ogromne możliwości, jak i wyzwania etyczne – szczególnie w kontekście generatywnej sztucznej inteligencji – zapowiada prof. Anne J. Gilliland.

Podczas 60-minutowego wykładu online, tłumaczonego symultanicznie na język polski, uczestnicy będą mogli zadawać pytania, które zostaną przekazane badaczce w trakcie sesji Q&A. Transmisja na żywo odbędzie się na kanale YouTube Archiwów Państwowych oraz na profilu Facebook instytucji.

Od pamięci do technologii – misja Konarski Lectures

„Konarski Lectures” to cykl międzynarodowych wykładów archiwalnych organizowanych przez Archiwa Państwowe od 2022 roku. Ich celem jest rozwój archiwistyki i stworzenie przestrzeni do wymiany doświadczeń między specjalistami z całego świata. Co roku spotkania przyciągają zarówno badaczy, jak i praktyków, łącząc refleksję nad pamięcią z dyskusją o przyszłości zarządzania informacją.

– To nie tylko wykład, ale rozmowa o pamięci, technologii i odpowiedzialności. Cieszy nas, że z roku na rok przyciąga coraz więcej uczestników – podkreśla dr Paweł Pietrzyk.

Kim jest profesor Anne J. Gilliland

Profesor Anne J. Gilliland od ponad trzech dekad kształtuje kierunek rozwoju światowej archiwistyki. Kieruje Center for Information as Evidence na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles (UCLA), gdzie od 1995 roku prowadzi badania nad relacją między archiwami, pamięcią i prawami człowieka. Jej prace naukowe wyznaczają nowe podejścia do cyfrowych archiwów, edukacji archiwalnej i etyki dokumentowania historii.

Gilliland współtworzyła m.in. koncepcje „niemożliwych zapisów” i „archiwów afektu”, które zrewolucjonizowały postrzeganie archiwistyki jako nauki o emocjach i tożsamości. Jest założycielką Refugee Rights in Records Initiative oraz współzałożycielką Archival Education and Research Institute (AERI). W dorobku ma liczne nagrody, w tym nagrodę im. C.F.W. Cokera oraz nagrodę im. Margaret Cross Norton.

Archiwa Państwowe – strażnicy pamięci i historii

Archiwa Państwowe to instytucje gromadzące, konserwujące i udostępniające dokumenty o znaczeniu historycznym i społecznym. W całym kraju działa 29 archiwów regionalnych oraz trzy ośrodki centralne w Warszawie: Archiwum Główne Akt Dawnych, Archiwum Akt Nowych i Narodowe Archiwum Cyfrowe. To właśnie tam przechowywane są najcenniejsze źródła polskiej historii, w tym oryginał Unii Lubelskiej z 1569 roku czy Konstytucji 3 Maja z 1791 roku.