18. OPEN CITY – Rewers

Osiemnasta edycja Festiwalu Sztuki w Przestrzeni Publicznej OPEN CITY nosi tytuł „Rewers”. Od 10 października do 7 listopada 2026 prace artystyczne można odnajdywać w różnych częściach Lublina. Kurator Cezary Hunkiewicz kieruje uwagę na miejsca, procesy i historie, które pozostają poza reprezentacyjnym obrazem miasta.

Miasto oglądane z drugiej strony

Punktem odniesienia dla tegorocznej edycji jest różnica między planowaniem przestrzeni przez instytucje a jej codziennym użytkowaniem przez ludzi. Festiwal przygląda się temu, jak obecność, ruch i zwyczajne działania mieszkańców zmieniają znaczenie miejsc. Interesują go ukryte warstwy architektury, pamięć, procesy społeczne i miejskie ekosystemy.

„Rewers” nawiązuje do pięćdziesiątej rocznicy Lubelskich Spotkań Plastycznych z 1976 roku. Ich uczestnicy postulowali rzeczywiste włączenie sztuki w tkankę urbanistyczną. Tegoroczne realizacje podejmują ten temat, wychodząc poza centrum i wiążąc się z konkretnymi przestrzeniami Lublina.

Prace i miejsca

• Mirosław Bałka — „Drzewo Pamięci”, Park Ludowy, Aleja Europejskiej Stolicy Młodzieży Lublin 2023. Festiwal pozwala śledzić proces realizacji rzeźby upamiętniającej dawną topolę z placu Litewskiego, zwaną Baobabem.
• Przemysław Blejzyk, Sainer — „harmonoise23112025”, ul. Kołłątaja 5 od strony placu Lecha Kaczyńskiego. Mozaika z ponad 109 tysięcy elementów bada relacje między pikselem, linią, kolorem i płaszczyzną.
• Brad Downey i Julien Fargetton — „Atlas”, okolice ul. Peowiaków 12 i Karłowicza. Zespół rzeźbiarski łączy urządzenia do ćwiczeń z formami inspirowanymi osiedlem Słowackiego i teorią formy otwartej.
• Cezary Hunkiewicz — „Tło”, targ przy ul. Wileńskiej 21. Praca odwołuje się do myśli Zofii i Oskara Hansenów o architekturze jako tle dla życia.
• Ksawery Komputery — „We Are One”, wirydarz przy ul. Peowiaków 12. Interaktywna instalacja świetlna wychwytuje sylwetkę odbiorcy i wprowadza ją w strukturę obrazu.
• Diana Lelonek — „Rezerwat”, Górki Czechowskie, przy skrzyżowaniu Willowej i Ducha. Realizacja wykorzystuje historię usuniętego billboardu z wizerunkiem chomika europejskiego, by zapytać o widzialność miejskiej przyrody.
• Axel Void i Muriel Escalera — „Coming Soon”, wiele lokalizacji w przestrzeni publicznej. Rozproszone, efemeryczne działanie wykorzystuje mechanizm oczekiwania znany z miejskich kampanii.
• Jakub Szczęsny — „Trejaż”, wąwóz i filary przy ul. Filaretów. Instalacja wchodzi w relację z porośniętymi bluszczem dźwigarami nieukończonego wiaduktu, oddając konstrukcję roślinom i lokalnej społeczności.
• Liliana Zeic — „Czas dla miłości”, Stare Miasto, ul. Olejna. Praca podejmuje temat praw i widzialności osób LGBTQ+.

W programie ważne są również proces i pamięć materiału. „Drzewo Pamięci” wiąże się z ponad 130-letnią topolą wyciętą w 2017 roku; realizacja ma zachować jej szczątki. „Trejaż” odnosi się do miejsca, w którym rośliny od lat przejmują porzuconą konstrukcję. Mozaika Sainera nawiązuje natomiast do działań Mariana Bogusza i poszukiwania sposobów trwałego włączenia sztuki w architekturę.

Jak oglądać festiwal

Program łączy rzeźbę, mozaikę, instalację świetlną i działania rozproszone w mieście. Część prac zachęca do fizycznej interakcji, odpoczynku lub ćwiczeń, inne wymagają uważnego przyjrzenia się otoczeniu. „Atlas” zestawia ruch ciała z rzeźbą, a „We Are One” włącza sylwetkę odwiedzającej osoby do obrazu.

Poszczególne realizacje mają własne lokalizacje; nie tworzą ekspozycji zamkniętej w jednym budynku. Oficjalna strona udostępnia program i mapę, które pomagają zaplanować trasę. Warto uwzględnić zarówno prace w centrum, jak i realizacje na Górkach Czechowskich, przy Wileńskiej czy Filaretów.

Festiwal rozpoczął się 10 października spacerem kuratorskim o 14:00, z placu przed Centrum Kultury przy ul. Peowiaków 12. Ekspozycja trwa do 7 listopada. Organizatorem jest Ośrodek Międzykulturowych Inicjatyw Twórczych Rozdroża. Kontakt w sprawie programu: info@opencity.pl, telefon 81 466 61 67.