Nowe centrum zdrowia psychicznego dla dzieci już otwarto, na Tatarach trwa przebudowa amfiteatru, a MPK kupiło 29 autobusów hybrydowych. Wszystkie te inwestycje otrzymały unijne dofinansowanie. Podczas dwudniowego spotkania w Lublinie zapadły też decyzje otwierające drogę do kolejnych dziewięciu naborów na projekty w regionie.
W piątek, 23 października, przy Szpitalu Neuropsychiatrycznym im. prof. M. Kaczyńskiego w Lublinie uroczyście otwarto budynek Regionalnego Centrum Zdrowia Psychicznego Dzieci i Młodzieży. To jedna z inwestycji, które mają zwiększyć dostęp do pomocy psychologicznej, psychiatrycznej oraz leczenia uzależnień wśród młodych pacjentów.
W nowym budynku powstał oddział psychiatryczny z 40 łóżkami oraz oddział dzienny z 40 miejscami. Projekt obejmuje również utworzenie Regionalnego Centrum Koordynacji z całodobową infolinią.
Lubelska placówka jest częścią większego przedsięwzięcia realizowanego w pięciu lokalizacjach: Lublinie, Cholewiance, Chełmie, Radecznicy i Suchowoli. W Chełmie przebudowano pomieszczenia szpitala wojewódzkiego, a w Cholewiance przeprowadzono termomodernizację dwóch budynków i utworzono hostel. Do placówek trafił również specjalistyczny sprzęt.
Łączna wartość czterech powiązanych projektów przekracza 101 mln zł. Ponad 84 mln zł pochodzi z Funduszy Europejskich, prawie 6 mln zł z budżetu państwa, a ponad 11 mln zł z budżetu województwa lubelskiego.
W październiku rozpoczął się kolejny projekt związany z funkcjonowaniem i rozwojem Centrum. Do 2029 roku z kompleksowej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej ma skorzystać 10 tys. dzieci i młodzieży. Wsparcie obejmuje poradnie, oddziały dzienne, warsztaty terapeutyczne, hostel interwencyjny oraz infolinię działającą przez całą dobę.
Centrum rozwija także współpracę ze szkołami. W ramach dotychczasowych projektów objęto nią 120 placówek oświatowych oraz przeszkolono 588 osób pracujących w ochronie zdrowia, oświacie i pomocy społecznej. Docelowo z nowej i przebudowanej infrastruktury ma korzystać około 12,5 tys. młodych pacjentów rocznie.
Na Tatarach trwa przebudowa amfiteatru przy ul. Montażowej. Obiekt od dłuższego czasu był wyłączony z użytkowania z powodu złego stanu technicznego. Po zakończeniu prac znów ma służyć mieszkańcom.
Przebudowa obejmuje amfiteatr oraz sąsiadujący z nim skwer. Powstaną nowe elementy widowni i sceny, schody oraz zadaszenie. Zmieni się układ ciągów pieszych, pojawią się nowe oświetlenie, monitoring i elementy małej architektury. Zaplanowano też uporządkowanie istniejącej zieleni i nowe nasadzenia.
Prace są częścią projektu rewitalizacji Tatar. Całkowity koszt inwestycji wynosi niemal 12,4 mln zł, z czego około 10 mln zł stanowi dofinansowanie unijne. Zakończenie przebudowy zaplanowano na lipiec 2027 roku.
Według szacunków efekty rewitalizacji mają objąć blisko 41 tys. osób.
Jednym z efektów unijnego wsparcia są także nowe autobusy hybrydowe. Właśnie takim pojazdem przedstawiciele Komitetu Monitorującego przemieszczali się między odwiedzanymi inwestycjami w Lublinie.
MPK Lublin kupiło w ramach dwóch projektów łącznie 29 autobusów hybrydowych typu plug-in oraz cztery mobilne ładowarki. Wartość zakupów wyniosła niemal 95 mln zł, z czego ponad 65 mln zł pochodziło z Funduszy Europejskich.
Pierwszy z projektów obejmował zakup dziewięciu autobusów i dwóch ładowarek. Kosztował niemal 32,6 mln zł, przy dofinansowaniu unijnym przekraczającym 22,5 mln zł. Każdy z tych dziewięciu autobusów ma 18 metrów długości i może przewieźć 120 pasażerów.
W drugim projekcie miejski przewoźnik kupił kolejnych 20 pojazdów i dwie mobilne ładowarki. Wszystkie 29 autobusów może jednocześnie przewieźć około 3,5 tys. osób. Szacowana roczna liczba użytkowników tych pojazdów wynosi 21 mln.
Przy ul. Diamentowej 2 w Lublinie działa Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej, który realizuje projekt „FASD i Autyzm: słuchamy, wspieramy, działamy”. To kolejna inicjatywa finansowana z Funduszy Europejskich, którą przedstawiono podczas piątkowej wizyty.
Projekt dotyczy pomocy dzieciom ze Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych (FASD) oraz dzieciom z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (ASD), w tym z zespołem Aspergera. Wsparcie obejmuje również ich rodziny, opiekunów oraz osoby pracujące z dziećmi.
Rodziny otrzymują dostęp do indywidualnych konsultacji z psychologiem lub pedagogiem, grup wsparcia i warsztatów. Prowadzone są też zajęcia logopedyczne, integracji sensorycznej, biofeedbacku, doświadczania świata oraz dogoterapii. Projekt obejmuje również szkolenia specjalistów i rozwój rodzinnych form opieki.
Wartość przedsięwzięcia przekracza 3,6 mln zł, z czego ponad 3 mln zł pochodzi z Unii Europejskiej. Wsparciem zostanie objętych 319 osób, w tym 310 osób korzystających z usług wspierania rodziny i pieczy zastępczej.
Jak podano podczas posiedzenia, lubelski ROPS jest jednym z dwóch ośrodków w Polsce, obok placówki w Łodzi, oferujących taki zakres świadczeń.
Wizyty w Lublinie były drugim dniem posiedzenia Komitetu Monitorującego Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021–2027. Dzień wcześniej, 22 października, jego członkowie spotkali się w siedzibie Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości.
W obradach uczestniczyli przedstawicielka Komisji Europejskiej Elżbieta Gajeska oraz wicemarszałek województwa lubelskiego Piotr Breś.
Komitet zatwierdził zasady wyboru projektów w ośmiu obszarach programu. To otwiera drogę do dziewięciu kolejnych naborów na dofinansowanie. Obejmą one różne dziedziny, od bezpieczeństwa na drogach po zdrowie, pomoc społeczną i edukację.
Jednym z planowanych przedsięwzięć jest budowa dróg dla pieszych i rowerzystów wzdłuż pięciu tras wojewódzkich. Nowe odcinki przewidziano między Chodlem a Malinowszczyzną (droga nr 747), Białą Podlaską a Dubowem (nr 812), Parczewem a Uhninem (nr 819), Kaczórkami a Malewszczyzną (nr 849) oraz Tarnawą Małą a Zagrodami (nr 835).
W Puławach projekt przewiduje również siedem sygnalizacji świetlnych na skrzyżowaniach z przejazdami rowerowymi przy drogach wojewódzkich nr 824 i 874. Za realizację przedsięwzięcia ma odpowiadać Zarząd Dróg Wojewódzkich w Lublinie.
Kolejne nabory będą dotyczyć między innymi rozbudowy i modernizacji sieci wodociągowych oraz kanalizacji w mniejszych miejscowościach, ograniczania strat wody, wymiany źródeł ogrzewania i poprawy efektywności energetycznej budynków. Przewidziano też przedsięwzięcia związane z odnawialnymi źródłami energii, magazynami energii i modernizacją sieci ciepłowniczych. Część z nich będzie realizowana w ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych.
Fundusze mają wspierać również mieszkania treningowe i wspomagane, opiekę długoterminową, rodziny wychowujące dzieci oraz pieczę zastępczą. Przyjęte kryteria dotyczą też programów profilaktyki chorób układu krążenia i nowotworów.
Osobny obszar to edukacja dorosłych. Chodzi między innymi o lokalne punkty wspierające naukę i rozwijanie kwalifikacji, również wśród seniorów oraz osób z niepełnosprawnościami.
Podczas posiedzenia przedstawiono również postępy dwóch projektów realizowanych w Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli.
Pierwszy dotyczy cyfryzacji procesów leczenia i poprawy dostępu do usług e-zdrowia. Drugi obejmuje zakup sprzętu i aparatury medycznej na potrzeby ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz leczenia w trybie jednodniowym.
Rozmowy dotyczyły także finansowania przedsięwzięć związanych z obronnością, ograniczaniem emisji dwutlenku węgla oraz rozwojem turystyki w województwie lubelskim.
Przedstawicielka Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej zaprezentowała stan przygotowań do nowej perspektywy finansowej Unii Europejskiej na lata 2028–2034 oraz założenia Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego.