Ruiny Zamku w Krupem czeka duża zmiana. Zabytkowy obiekt zostanie zabezpieczony i udostępniony w nowej formie, a na jego terenie pojawią się m.in. punkt widokowy, przestrzenie wystawiennicze, ścieżki i oświetlenie. Projekt obejmie też odtworzenie świetlicy w pobliskim Krupcu. Całość ma kosztować ponad 13 mln zł.

Umowę dotyczącą dofinansowania podpisali Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski oraz Wójt Gminy Krasnystaw Wojciech Kowalczyk. Prawie 10 mln zł pochodzi z funduszy Unii Europejskiej, a ponad 1,3 mln zł z budżetu państwa. Projekt będzie realizowany w ramach programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021-2027.

Ruiny zostaną zabezpieczone i otwarte dla odwiedzających

Prace przy zamku mają potrwać do 31 grudnia 2028 roku. Ściany ruin zostaną zabezpieczone, odtworzona zostanie powierzchnia dziedzińca, a wewnątrz pojawią się instalacje wodno-kanalizacyjne, elektryczne i wentylacyjne.

Na dziedziniec będzie prowadził most oparty na drewnianych palach. W baszcie powstanie punkt widokowy. Zaplanowano też dwa pomieszczenia wystawiennicze z gablotami, oświetleniem i elementami multimedialnymi. Mają trafiać tam wystawy historyczne i tematyczne, w tym znaleziska odkryte podczas prac konserwatorskich.

Zmieni się również teren wokół zamku. Pojawią się ścieżki dla spacerowiczów i nowe oświetlenie. Zwiedzanie mają uzupełnić dwie aplikacje mobilne: Mobilny przewodnik audio oraz Wirtualny spacer. Druga z nich pozwoli m.in. zobaczyć na smartfonie lub tablecie widok z Baszty północnej i wysłuchać nagrania lektora.

Po zakończeniu prac zamek zachowa formę trwałej ruiny. Oznacza to zachowanie zabytkowego charakteru obiektu przy jednoczesnym zabezpieczeniu go i przystosowaniu do nowych funkcji.

Zamek w Krupem ma historię sięgającą XV wieku

Początki zamku sięgają 1492 roku, kiedy Jerzy Krupski wzniósł w tym miejscu niewielką warownię. Duża przebudowa nastąpiła w drugiej połowie XVI wieku za czasów Pawła Orzechowskiego. Zamek otrzymał wtedy renesansowy charakter, a jego mury otaczały cztery basteje wyposażone w armaty oraz fosa.

W 1656 roku obiekt został zniszczony podczas potopu szwedzkiego. Kolejne straty przyniósł pożar dziewięć lat później. Rezydencję próbowano odbudować w 1670 roku, jednak pod koniec XVIII wieku następny pożar pozostawił z niej trwałą ruinę.

Podczas II wojny światowej Niemcy rozebrali część zachowanych murów. W kolejnych latach stan techniczny obiektu mocno ograniczał możliwość jego użytkowania.

W Krupcu powstanie nowa świetlica

Druga część projektu dotyczy pobliskiego Krupca. Istniejący, zdegradowany budynek świetlicy zostanie rozebrany, a w jego miejscu powstanie nowy obiekt.

Przy świetlicy zaplanowano ogrodzenie, kanalizację sanitarną, instalację wodociągową, zbiornik na wodę opadową i fotowoltaikę. Teren zostanie utwardzony, powstaną chodnik, podjazd dla osób z niepełnosprawnościami oraz miejsca parkingowe.

W otoczeniu budynku pojawią się ławki, stojaki na rowery, plac zabaw, siłownia plenerowa, oświetlenie i monitoring. Posadzone zostaną także drzewa i krzewy.

Nowa świetlica otrzyma meble, sprzęt RTV i AGD, małą biblioteczkę oraz sprzęt sportowy. Ma służyć mieszkańcom jako miejsce spotkań, zajęć edukacyjnych, rekreacyjnych i wydarzeń dla różnych grup wiekowych.

Podczas prac mogą pojawić się archeologiczne znaleziska

Prace przy ruinach mogą przynieść nowe informacje o historii zamku. Według ekspertów podczas oczyszczania terenu możliwe jest odkrycie kolejnych zabytków. Jednym z przypuszczeń jest istnienie kaplicy zamkowej w obrębie zamku dolnego, pełniącego dawniej funkcje gospodarcze. Mogła powstać po 1644 roku, już po okresie związanym z rodziną Orzechowskich.

Po zakończeniu projektu zamek pozostanie w dyspozycji Gminnego Centrum Kultury z siedzibą w Siennicy Nadolnej. Planowane są tam wydarzenia społeczne, kulturalne i rekreacyjne dla mieszkańców oraz turystów.

Według założeń projektu rewitalizacja obejmie teren o powierzchni ponad 2,4 ha. Wsparcie ma objąć cztery obiekty infrastruktury oraz cztery obiekty kulturalne i turystyczne, a dwa zostaną dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Szacowana roczna liczba odwiedzających wynosi 650 osób.

Zamek w Krupem to jeden z cenniejszych zabytków województwa lubelskiego. Inwestycje jak ta pokazują, że można skutecznie łączyć ochronę dziedzictwa kulturowego z rozwojem lokalnej infrastruktury turystycznej. To niezwykle symboliczne, że dopiero po 81 latach od zakończenia II wojny światowej będziemy mogli, dzięki Funduszom Europejskim, przywrócić regionowi tę zdegradowaną i zapomnianą atrakcję turystyczną – mówi Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski.